مصطفى النوراني الاردبيلي

436

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

سنجد مثل زالزالك و ازگيل ضد اسهال و قابض است و ضد خونريزى ، داراى مقدار زياد جوهر مازو و ويتامين K است . براى سينه مفيد است ، سموم معده و روده‌ها را زايل كرده و درد سر را تسكين مىدهد ، گل آن شهوت زنان را زياد مىكند ، بوييدن گل سنجد براى اشخاص فلج و لقوه نافع است ، مسكن قى و صفرا مىباشد ، نرمى استخوان ( راشىتيسم ) را از بين مىبرد ، برگ او دملهاى چركين را التيام مىبخشد ، خاصيت تقويت قلب را دارد ، مقوى معده مىباشد ، بادشكن ، مقوى دماغ ، ضد يرقان و استسقاء مىباشد . درد و ورم مفاصل و اعضاء بى حس نافع ، به سر بمالند مو را دراز مىكند ، كليه‌ها را گرم و معده را دباغى مىكند و جهت سلسل البول مفيد است . « 4 » سنجد ضد خونريزى است . داراى مقدار زيادى جوهر مازو و ويتامين K مىباشد . « 5 » سنجد براى سينه بسيار مفيد است . « 6 » سنجد بر درختى است داراى برگهاى دراز ، شبيه به برگ بيد ، شاخه‌هايش خاردار ، ميوه آن كوچك و داراى پوست نازك سرخ رنگ ، مغزش سفيد و آرد مانند و داراى يك هسته سخت مىباشد . درخت سنجد ساقه‌اى به ارتفاع دو تا پنج متر و حتى بيشتر دارد . خاردار يا بدون خار مىباشد . در ايران ، در بعضى نواحى استپى كشور به حالت خودرو مىرويد و چون نسبت به خستگى اصولا بردبار است ، از اين جهت در بعضى نواحى براى پرچين باغها يا استفاده از ميوه و چوب آن اقدام به پرورش اين درختچه مىگردد . ميوه‌اى بيضوى ، گوشتدار ، شبيه زيتون ، به رنگ زرد ، نارنجى مايل به قرمز و داراى طعم ملايم ، قابض و قابل مصرف است برگ درخت سنجد و ميوه خشك آن داراى اثر قابض است . از گلهاى آن جهت معطر ساختن بعضى ليكورها استفاده به عمل مىآيد ، به‌علاوه عقيده كل بر اين است كه اثر تب بر نيز دارد . « 1 »

--> ( 4 ) - مجموعه طب سنتى و گياهى ، ص 243 ( 5 ) - اسرار خوراكيها ، ص 221 ( 6 ) - اسرار خوراكيها ، ص 222 ( 1 ) - گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 769 - 770